Tapu kayıtlarının gerçeği yansıtmadığı veya hukuka aykırı şekilde oluşturulduğu iddiasıyla açılan davalara tapu iptal ve tescil davası denir. Bu davalarda amaç, mevcut tapu kaydının iptal edilmesi ve taşınmazın gerçek hak sahibi adına yeniden tescil edilmesidir.
Miras uyuşmazlıkları, muvazaalı satışlar, vekâlet görevinin kötüye kullanılması, sahte belgeler veya hukuka aykırı devir işlemleri nedeniyle bu dava türü uygulamada oldukça sık görülmektedir.
Bu rehberde tapu iptal ve tescil davasının ne olduğu, hangi durumlarda açıldığı, dava şartları ve hukuki süreç genel hatlarıyla ele alınmaktadır.
Tapu iptal ve tescil davası; hukuka aykırı şekilde oluşturulan tapu kaydının mahkeme kararıyla iptal edilerek gerçek hak sahibi adına yeniden tescil edilmesini sağlayan dava türüdür.
Mahkeme yalnızca tapu kaydına değil; satışın nasıl gerçekleştiğine, tarafların gerçek iradesine, resmi belgelere, tanık anlatımlarına ve diğer delillere birlikte bakarak karar verir.
Her tapu uyuşmazlığı aynı sebepten kaynaklanmadığı için her dosya kendi özellikleri içerisinde değerlendirilmelidir.
En sık karşılaşılan durumlar şunlardır:
Davanın dayanağı her somut olayda farklı olabileceğinden hukuki değerlendirme de değişebilir.
Genellikle;
tapu iptal ve tescil davası açabilir.
Davacı sıfatının bulunup bulunmadığı, uyuşmazlığın niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu tür davalarda yalnızca haklı olmak yeterli olmayabilir.
Dava açılmadan önce özellikle;
titizlikle incelenmelidir.
Eksik hazırlanan davalar yargılama süresinin uzamasına neden olabilir.
Tapu iptal ve tescil davalarında görevli mahkeme çoğu durumda Asliye Hukuk Mahkemesidir.
Ancak uyuşmazlığın hukuki sebebine göre görevli mahkeme farklılık gösterebilir.
Bu davalarda genel olarak taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.
Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olduğundan davanın doğru yerde açılması önem taşır.
Mahkemeler karar verirken yalnızca tapu kaydına bakmaz.
Sıklıkla kullanılan deliller şunlardır:
Özellikle muris muvazaasına dayalı davalarda tanık anlatımları önemli rol oynayabilir.
İspat yöntemi davanın nedenine göre değişmektedir.
Örneğin;
uygun delillerle ortaya konulmalıdır.
Her dosyada uygulanacak ispat yöntemi farklıdır.
Genel olarak süreç şu şekilde ilerler:
Dosyanın kapsamına göre bazı aşamalar değişebilir.
Davaların sonuçlanma süresi;
göre değişmektedir.
Bu nedenle her dosya için kesin bir süre vermek mümkün değildir.
Tapu iptal ve tescil davalarında uygulanacak süre, davanın hangi hukuki sebebe dayandığına göre değişebilir.
Bazı dava türlerinde hak düşürücü süreler veya zamanaşımı süreleri söz konusu olabilirken, bazı uyuşmazlıklarda farklı değerlendirmeler yapılmaktadır.
Bu nedenle dava açılmadan önce hukuki durumun ayrıntılı şekilde incelenmesi önemlidir.
Mahkeme davayı kabul ederse;
Davaya ilişkin kararın kesinleşmesi sonrasında tapu müdürlüğünde gerekli işlemler gerçekleştirilir.
Tapu iptal ve tescil davaları, taşınmaz mülkiyetine ilişkin en önemli dava türlerinden biridir. Davanın başarıyla yürütülebilmesi için hukuki sebebin doğru belirlenmesi, delillerin eksiksiz hazırlanması ve usul kurallarına uygun hareket edilmesi büyük önem taşır.
Özellikle muris muvazaası, vekâlet görevinin kötüye kullanılması, sahtecilik, yolsuz tescil ve benzeri uyuşmazlıklarda her olayın kendi şartları içerisinde değerlendirilmesi gerekir. Hak kaybı yaşanmaması adına dava açılmadan önce hukuki destek alınması sürecin sağlıklı yürütülmesine katkı sağlayacaktır.
Hukuka aykırı oluşturulan tapu kaydının iptal edilerek gerçek hak sahibi adına yeniden tescil edilmesini amaçlayan davadır.
Uyuşmazlığın niteliğine göre gerçek hak sahibi, mirasçılar, paydaşlar ve kanundan doğan hak sahipleri dava açabilir.
Çoğu uyuşmazlıkta görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.
Genel olarak taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.
Dosyanın kapsamına, delillerin toplanmasına, bilirkişi incelemesine ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre süre değişiklik gösterebilir.
Merhaba! 👋 İşpak Hukuk Bürosu'na hoş geldiniz. Size nasıl yardımcı olabilirim?
ŞimdiHızlı Sorular: